Szkolenia BHP to jeden z podstawowych obowiązków każdego pracodawcy — bez względu na branżę, liczbę pracowników czy formę zatrudnienia. Pracownik, który nie przeszedł wymaganego szkolenia, nie może zostać dopuszczony do pracy. Niespełnienie tego obowiązku to jedno z najczęstszych uchybień wykrywanych przez Państwową Inspekcję Pracy. Poniżej omawiamy, jakie szkolenia BHP są obowiązkowe, kto je przeprowadza i czego wymagają przepisy.
Rodzaje obowiązkowych szkoleń BHP
Szkolenie wstępne — instruktaż ogólny
Instruktaż ogólny przeprowadza się przed dopuszczeniem pracownika do pracy — jeszcze przed pierwszym dniem na stanowisku. Obejmuje ogólne zasady BHP obowiązujące w zakładzie, przepisy dotyczące pierwszej pomocy oraz zasady postępowania w razie wypadku i pożaru.
Instruktaż ogólny przeprowadza pracownik służby BHP lub — jeśli pracodawca korzysta z zewnętrznej obsługi — specjalista z firmy BHP. Czas trwania: minimum 3 godziny lekcyjne.
Szkolenie wstępne — instruktaż stanowiskowy
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się bezpośrednio na stanowisku pracy, przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania pracy. Obejmuje zagrożenia specyficzne dla danego stanowiska, metody bezpiecznego wykonywania pracy i sposób postępowania w sytuacjach awaryjnych.
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza bezpośredni przełożony pracownika, który przeszedł odpowiednie szkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu.
Szkolenia okresowe
Szkolenia okresowe powtarza się w cyklach zależnych od stanowiska pracy. Ich celem jest aktualizacja wiedzy pracowników, zapoznanie z nowymi przepisami i zagrożeniami oraz utrwalenie zasad bezpiecznej pracy. Szczegóły dotyczące częstotliwości i grup pracowników objętych szkoleniami okresowymi opisujemy w artykule szkolenia okresowe BHP — kto musi je robić i jak często.
Kto przeprowadza szkolenia BHP?
Instruktaż ogólny — pracownik służby BHP lub specjalista z zewnętrznej firmy BHP.
Instruktaż stanowiskowy — bezpośredni przełożony, po ukończeniu szkolenia w zakresie metod instruktażu.
Szkolenia okresowe — osoba posiadająca zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programu szkolenia. W praktyce najczęściej zewnętrzna firma BHP lub ośrodek szkoleniowy.
Pracodawca organizuje szkolenia i odpowiada za ich jakość — nawet jeśli zleca je podmiotowi zewnętrznemu.
Kogo obejmują obowiązkowe szkolenia BHP?
Szkolenia BHP obowiązują:
- pracowników zatrudnionych na umowę o pracę — na każdym etapie zatrudnienia (wstępne + okresowe),
- studentów odbywających praktyki i uczniów zawodowych — wymagany instruktaż wstępny przed rozpoczęciem praktyki,
- pracodawców i osób kierujących pracownikami — obowiązują ich dedykowane szkolenia okresowe,
- pracowników powracających po długiej nieobecności — jeśli minął termin ważności ostatniego szkolenia.
Osoby zatrudnione na umowy cywilnoprawne (zlecenie, dzieło) formalnie nie podlegają przepisom Kodeksu pracy o szkoleniach BHP — jednak jeśli wykonują pracę w warunkach narażenia na zagrożenia, pracodawca powinien je poinformować o ryzyku zawodowym.
Co grozi za brak szkoleń BHP?
Dopuszczenie pracownika do pracy bez wymaganego szkolenia BHP to wykroczenie zagrożone grzywną. Inspektor PIP podczas kontroli sprawdza karty szkoleń i ich daty ważności — braki skutkują nakazem wstrzymania pracy na stanowisku do czasu uzupełnienia szkolenia.
W przypadku wypadku przy pracy brak szkolenia BHP jest jedną z przesłanek stwierdzenia naruszenia przepisów przez pracodawcę — co może prowadzić do jego odpowiedzialności karnej i cywilnej. Więcej o postępowaniu po wypadku w artykule co robić po wypadku przy pracy — krok po kroku.
Dokumentacja szkoleń BHP
Każde szkolenie BHP musi być udokumentowane:
- karta szkolenia wstępnego — zawiera datę, zakres, podpis pracownika i osoby prowadzącej; przechowywana w aktach osobowych,
- zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego — wydaje podmiot prowadzący szkolenie; oryginał trafia do akt osobowych,
- rejestr szkoleń — lista pracowników z datami ważności poszczególnych szkoleń, pozwalająca na kontrolę terminów.
Pilnowanie terminów ważności szkoleń to jeden z elementów całodobowej obsługi i wsparcia BHP — w ramach stałej współpracy specjalista śledzi terminy i inicjuje szkolenia z wyprzedzeniem, zanim pracownik straci ważność.
Szkolenia BHP w Szczecinie — Eureka BHP
Szkolenia BHP Szczecin w Eureka BHP obejmują instruktaże wstępne (ogólne), szkolenia okresowe dla wszystkich grup pracowników oraz szkolenia dla pracodawców. Szkolenia przeprowadzamy stacjonarnie w firmie klienta lub w naszej sali szkoleniowej. Wystawiamy zaświadczenia i prowadzimy dokumentację zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Szczegółowe informacje o tym, jak długo ważne są poszczególne rodzaje szkoleń, znajdziesz w artykule jak długo ważne jest szkolenie BHP.
Podsumowanie
Obowiązkowe szkolenia BHP obejmują instruktaż ogólny i stanowiskowy (przed dopuszczeniem do pracy) oraz szkolenia okresowe (w cyklach zależnych od stanowiska). Dotyczą wszystkich pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Brak szkolenia to wykroczenie zagrożone grzywną i podstawa do wstrzymania pracy przez inspektora PIP. Dokumentacja szkoleń — karty i zaświadczenia — jest obowiązkowo przechowywana w aktach osobowych pracownika.
