Jak przeprowadzić ewakuację w firmie — ćwiczenia, obowiązki i wymagania

Każda firma zatrudniająca pracowników musi być przygotowana na ewakuację — i musi to przygotowanie regularnie sprawdzać w praktyce. Plany ewakuacji wywieszone na ścianie to za mało: pracodawca ma obowiązek przeprowadzać ćwiczenia ewakuacyjne i upewnić się, że wszyscy pracownicy wiedzą, co robić, kiedy zabrzmią sygnały alarmowe.

Obowiązek przeprowadzania ćwiczeń ewakuacyjnych

Obowiązek przeprowadzania ćwiczeń ewakuacyjnych wynika z § 17 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719).

Kto musi przeprowadzać ćwiczenia:

  • właściciel lub zarządca każdego budynku przeznaczonego dla ponad 50 osób jednocześnie (biurowce, sklepy, hotele, restauracje, szkoły),
  • zarządca obiektu z czterema lub więcej kondygnacjami nadziemnymi przeznaczonego dla co najmniej 1 stałego użytkownika,
  • zarządca obiektu z strefą zagrożoną wybuchem.

Częstotliwość:

  • co najmniej raz w roku — ogólna zasada,
  • co najmniej raz na 2 lata — dla obiektów bez wymienionych powyżej cech (mniejsze budynki biurowe, sklepy przy małej liczbie użytkowników).

Ćwiczenie powinno być przeprowadzone bez wcześniejszego poinformowania pracowników o dokładnej godzinie — tak żeby sprawdzić realne zachowanie, a nie wyuczone działanie.

Co powinno obejmować ćwiczenie ewakuacyjne?

Prawidłowe ćwiczenie ewakuacyjne w firmie powinno obejmować:

1. Uruchomienie alarmu ewakuacyjnego

  • sygnał alarmowy (sygnalizacja dźwiękowa, domofon, głośniki) — pracownicy muszą wiedzieć, jak brzmi alarm ewakuacyjny i co oznacza,
  • różnica między alarmem pożarowym (natychmiastowa ewakuacja) a alarmem technicznym (ostrzeżenie, nie ewakuacja).

2. Działania pracowników po alarmu

  • zachowanie spokoju, brak paniki — najważniejszy element,
  • wyłączenie urządzeń elektrycznych (komputer, maszyny) — tylko jeśli można to zrobić bezzwłocznie,
  • nie używać windy podczas ewakuacji,
  • zamknięcie (nie zamykanie na klucz) drzwi za sobą — ogranicza rozprzestrzenianie dymu i ognia,
  • przejście wyznaczoną drogą ewakuacyjną do wyjścia ewakuacyjnego.

3. Rola koordynatorów ewakuacji
Pracodawca musi wyznaczyć koordynatorów ewakuacji (piętrowych lub strefowych):

  • sprawdzają, czy wszystkie pomieszczenia zostały opuszczone (sweep),
  • prowadzą pracowników do wyjścia ewakuacyjnego,
  • informują kierownika ewakuacji o stanie swojej strefy,
  • nie narażają się wchodząc do zadymionego pomieszczenia.

4. Zbiorka w miejscu zbiórki

  • miejsce zbiórki musi być z góry wyznaczone i znane wszystkim pracownikom,
  • musi być poza budynkiem, w bezpiecznej odległości (min. 10 m od wyjść, żeby nie blokować dostępu straży),
  • koordynatorzy sprawdzają obecność swoich grup i raportują kierownikowi ewakuacji.

5. Kierownik ewakuacji

  • potwierdza ewakuację wszystkich pracowników,
  • kontaktuje się ze strażą pożarną (jeśli to prawdziwy alarm),
  • decyduje o powrocie do budynku (tylko po zezwoleniu straży lub po weryfikacji fałszywego alarmu).

6. Postępowanie z osobami niepełnosprawnymi

  • pracownicy z ograniczoną mobilnością (na wózkach, po operacjach) muszą mieć wyznaczone miejsce ewakuacji na każdej kondygnacji (strefa bezpieczna przy klatce schodowej z telefonem/domyfonem),
  • strażacy odbierają te osoby ze strefy bezpiecznej — pracownicy nie znoszą ich po schodach (ryzyko dla obu stron),
  • procedura musi być opisana w IBP i ćwiczona.

Drogi ewakuacyjne — wymagania

Drogi ewakuacyjne i wyjścia ewakuacyjne muszą przez cały czas pracy być:

  • drożne — zakaz składowania czegokolwiek na drodze ewakuacyjnej i przed wyjściem,
  • oznakowane — znaki fotoluminescencyjne (świecące w ciemności) nad każdym wyjściem ewakuacyjnym i na korytarzach,
  • oświetlone — oświetlenie awaryjne (zasilanie bateryjne) włączające się przy awarii prądu,
  • niezablokowane — drzwi ewakuacyjne nie mogą być zamknięte na klucz od wewnątrz podczas obecności pracowników (dopuszczalne: antypaniczne zamknięcia drzwi — otwierają się po naciśnięciu).

Najczęstsze naruszenie stwierdzone podczas kontroli PSP: drogi ewakuacyjne zastawione kartonami, sprzętem, meblami lub zablokowane zamkniętymi drzwiami.

Plany ewakuacji — co musi zawierać i gdzie wywieszać?

Plan ewakuacji musi być wywieszony w widocznym miejscu — przy każdym wejściu do budynku, na każdym piętrze i w każdej strefie, gdzie pracownicy mogą nie znać układu budynku.

Plan musi zawierać:

  • rzut kondygnacji z zaznaczonymi: drogami ewakuacyjnymi (zielone strzałki), wyjściami ewakuacyjnymi, lokalizacją gaśnic, hydrantów, wyłącznika prądu i zaworu gazu,
  • symbole ppoż. zgodne z normą (zielone znaki ewakuacyjne, czerwone znaki sprzętu ppoż.),
  • legendarę symboli,
  • strzałkę „TU JESTEŚ” wskazującą aktualne miejsce na planie.

Dokumentacja ćwiczeń ewakuacyjnych

Po każdym ćwiczeniu pracodawca musi sporządzić protokół z ćwiczenia zawierający:

  • datę i godzinę ćwiczenia,
  • czas trwania ewakuacji (od sygnału alarmowego do potwierdzenia ewakuacji wszystkich),
  • liczbę osób uczestniczących,
  • stwierdzone nieprawidłowości (zastawione drogi, niezadziałał alarm, pracownicy nie wiedzieli gdzie iść),
  • wnioski i zalecenia do poprawy.

Protokoły przechowuje się jako część dokumentacji ppoż.

Obsługa BHP i ppoż. — Eureka BHP Szczecin

Specjaliści Eureka BHP organizują i prowadzą ćwiczenia ewakuacyjne dla firm w Szczecinie i regionie zachodniopomorskim — z pełną dokumentacją, oceną przebiegu i zaleceniami. Pomagamy wyznaczyć koordynatorów ewakuacji i przeszkolić ich z obowiązków.

O instrukcji bezpieczeństwa pożarowego pisaliśmy w artykule instrukcja bezpieczeństwa pożarowego — co to jest i kto musi ją mieć. O sprzęcie gaśniczym — w artykule gaśnice w firmie — rodzaje, rozmieszczenie i przeglądy.

Podsumowanie

Obowiązek ćwiczeń ewakuacyjnych dotyczy obiektów dla ponad 50 osób jednocześnie (co roku) i większości budynków użytkowych (co 2 lata). Ćwiczenie musi obejmować: alarm, sprawne opuszczenie budynku wyznaczonymi drogami ewakuacyjnymi, zbiórkę w miejscu zbiórki i potwierdzenie ewakuacji wszystkich. Drogi ewakuacyjne muszą być przez cały czas drożne, oznakowane i oświetlone awaryjnie. Wynik każdego ćwiczenia dokumentuje się w protokole.

Zobacz również