Plan BIOZ to skrót od planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia — obowiązkowy dokument na większych budowach, który reguluje organizację pracy pod kątem bezpieczeństwa. Jego brak to naruszenie prawa budowlanego, za które odpowiada kierownik budowy. Wyjaśniamy, czym jest plan BIOZ, kiedy jest wymagany i co musi zawierać.
Co to jest plan BIOZ?
Plan BIOZ (plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia) to dokument sporządzany przed rozpoczęciem robót budowlanych, który określa zasady bezpiecznej organizacji budowy. Jest integralną częścią procesu budowlanego — musi być sporządzony i wdrożony zanim na placu budowy pojawią się pierwsi pracownicy.
Plan BIOZ wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Kiedy plan BIOZ jest obowiązkowy?
Plan BIOZ jest wymagany gdy spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:
Warunek 1 — Czas i liczba pracowników:
Przewidywany czas realizacji robót przekracza 30 dni roboczych i jednocześnie na budowie jednorazowo zatrudnionych będzie więcej niż 20 pracowników.
Warunek 2 — Pracochłonność:
Planowana łączna objętość robót przekracza 500 osobodni (jeden osobodzień = jeden pracownik pracujący jeden dzień).
Warunek 3 — Prace szczególnie niebezpieczne:
Roboty obejmują prace szczególnie niebezpieczne, do których należą m.in.:
- prace z ryzykiem przygniecenia przez obalone lub opadające elementy,
- praca na wysokości powyżej 5 m,
- praca w wykopach o głębokości powyżej 1,5 m,
- roboty rozbiórkowe budynków z ryzykiem upadku elementów konstrukcji,
- prace przy obiektach z materiałami zawierającymi azbest,
- prace przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych.
Jeśli budowa jest mała i nie obejmuje prac szczególnie niebezpiecznych — plan BIOZ nie jest wymagany. Obowiązuje natomiast ogólna zasada organizacji bezpieczeństwa, dokumentowana w informacji BIOZ (krótszy dokument, wymagany zawsze przy zgłoszeniu budowy).
Kto sporządza plan BIOZ?
Plan BIOZ sporządza kierownik budowy. Jego obowiązek wynika z Prawa budowlanego — przed przejęciem obowiązków kierownik budowy musi zapoznać się z projektem i sporządzić (lub przyjąć do realizacji istniejący) plan BIOZ.
Kierownik budowy ponosi odpowiedzialność za:
- sporządzenie planu BIOZ przed rozpoczęciem robót,
- wdrożenie jego postanowień w trakcie budowy,
- aktualizację planu przy zmianach zakresu robót lub technologii,
- przechowywanie planu przez czas trwania budowy i okazanie go na żądanie organów nadzoru.
W praktyce, przy skomplikowanych inwestycjach, kierownik budowy zleca opracowanie planu BIOZ specjaliście BHP lub firmie zewnętrznej — ale odpowiedzialność formalnie pozostaje po jego stronie.
Co powinien zawierać plan BIOZ?
Rozporządzenie określa minimalną zawartość planu BIOZ:
Część opisowa:
- zakres robót i kolejność realizacji poszczególnych etapów,
- wykaz istniejących obiektów podlegających ochronie,
- elementy zagospodarowania terenu mogące stwarzać zagrożenie,
- przewidywane zagrożenia w trakcie realizacji robót — z oceną ryzyka dla każdego z nich,
- sposób prowadzenia instruktażu pracowników przed przystąpieniem do robót szczególnie niebezpiecznych,
- środki techniczne i organizacyjne zapobiegające niebezpieczeństwom.
Część rysunkowa:
- plan zagospodarowania terenu budowy z zaznaczeniem:
- stref niebezpiecznych,
- dróg komunikacyjnych i ewakuacyjnych,
- rozmieszczenia maszyn i urządzeń stałych,
- rozmieszczenia urządzeń sanitarnych i socjalnych (szatnie, jadalnia, toalety),
- lokalizacji apteczek i urządzeń przeciwpożarowych,
- oznaczenia granic terenu budowy.
Informacja BIOZ — czym różni się od planu BIOZ?
Obok planu BIOZ istnieje informacja BIOZ — krótszy dokument, który jest obowiązkowy zawsze, gdy wymagane jest pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Sporządza ją projektant (nie kierownik budowy) i dołącza do projektu budowlanego.
Informacja BIOZ zawiera:
- zakres robót i kolejność wykonywania,
- wykaz prac niebezpiecznych,
- wskazanie środków technicznych i organizacyjnych.
Różnica: informacja BIOZ = dokument projektowy (zawsze przy pozwoleniu na budowę), plan BIOZ = dokument wykonawczy (tylko gdy spełnione warunki z rozporządzenia).
Kto kontroluje plan BIOZ?
Plan BIOZ jest dokumentem kontrolowanym przez:
- Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego — w ramach nadzoru nad procesem budowlanym,
- Inspektora Państwowej Inspekcji Pracy — w ramach kontroli BHP na budowie.
Brak planu BIOZ, gdy jest wymagany, to naruszenie art. 22 pkt 3b Prawa budowlanego. Inspektor nadzoru może wstrzymać budowę do czasu sporządzenia planu.
Obsługa BHP na budowie — Eureka BHP Szczecin
Specjaliści Eureka BHP opracowują plany BIOZ dla inwestycji budowlanych w Szczecinie i regionie zachodniopomorskim. Przy zleceniu sporządzamy dokument kompletny — gotowy do przekazania kierownikowi budowy i nadzorowi budowlanemu.
Więcej o organizacji BHP na placu budowy znajdziesz w artykule BHP na budowie — obowiązki kierownika budowy i pracodawcy. O szczegółowych wymaganiach przy pracach na wysokości piszemy w artykule praca na wysokości — przepisy BHP.
Podsumowanie
Plan BIOZ jest obowiązkowy gdy: budowa trwa ponad 30 dni roboczych z ponad 20 pracownikami jednocześnie, łączna objętość robót przekracza 500 osobodni, lub roboty obejmują prace szczególnie niebezpieczne (praca powyżej 5 m, wykopy powyżej 1,5 m, rozbiórki, materiały niebezpieczne). Sporządza go kierownik budowy przed rozpoczęciem robót. Musi zawierać opis zagrożeń, środki ochronne i plan zagospodarowania terenu z oznaczeniem stref niebezpiecznych i dróg ewakuacyjnych. Brak planu BIOZ grozi wstrzymaniem budowy przez nadzór budowlany.
